Sektor restauratorski zaliczany jest do sektora
określanego w krajach Unii Europejskiej (również w Polsce) mianem
HoReCa (Hotels Restaurants Caterings). W krajach dawnej piętnastki
liczba przedsiębiorstw hotelarskich i restauracyjnych szacowana
jest na ponad 1 mln 417 tys., co stanowi ok. 10% ogólnej liczby
przedsiębiorstw w państwach Wspólnoty.
W Polsce, jak wynika z danych GUS, na koniec
2003 r. działało 89,3 tys. placówek gastronomicznych (stałych
i sezonowych). Najliczniejszy rodzaj stanowiły bary - 38,8 tys.
(tj. 43,4%) wszystkich placówek w skali całego kraju, a dalej
- punkty gastronomiczne - 34,4 tys. (tj. 38,6%), restauracje -
8,8 tys. (tj. 9,8%) oraz stołówki - 7,3 tys. (tj. 8,2%) *. Natomiast
raport firmy GfK Polonia stwierdza, że w 2003 r. najliczniejszą
kategorię wśród punktów całorocznych stanowiły puby - 8,7 tys.,
zaś najmniejszą grupą były restauracje zlokalizowane w hotelach
- 1 tys. palcówek. W ilościowym ujęciu rynku, puby stanowiły 19%
wszystkich palcówek, również około 19% bary, 17% - restauracje,
16% - punkty dla podróżnych, 14% - fast foody, 10% - kawiarnie,
3% - kluby nocne i 2% - restauracje hotelowe **.
Ogólna liczba placówek gastronomicznych w 2003 r.
- w porównaniu z rokiem poprzednim - uległa niewielkiej zmianie,
utrzymując przy tym tendencję wzrostu. Ich liczba w tym okresie
wzrosła o 1,24 tys. (tj.1,4%), natomiast w 2002 r. wzrost ten
wyniósł 1,08 tys. (tj. 1,2%).
Biorąc pod uwagę zróżnicowanie przyrostu liczby
placówek gastronomicznych według ich poszczególnych rodzajów w
2003 r., obserwuje się największy przyrost punktów gastronomicznych
(ich liczba zwiększyła się o 663 jednostki, tj. o 2,0%). Nieco
wolniejszy był przyrost barów (ich liczba zwiększyła się o 565
jednostek, tj. o 1,5%). Nieznaczny przyrost (wynoszący 0,6%) wystąpił
w stołówkach. Natomiast w obrębie restauracji miał miejsce niewielki
spadek (ich liczba zmniejszyła się o 28 jednostek, tj. o 0,3%).
| Wyszczególnienie
a-2003
b-2002=100
|
Ogółem |
Sektor |
| publiczny |
prywatny |
Liczba placówek
gastronomicznych
|
a |
89 340
|
2 950
|
86 390
|
|
b |
104,4 |
94,9 |
101,6 |
|
restauracje |
a
|
8 785 |
155 |
8 630 |
b
|
99,7 |
97,5 |
99,7 |
|
bary |
a
|
38 815 |
470 |
38 345 |
b
|
101,5 |
101,1 |
101,5 |
|
stołówki |
a
|
7 290 |
1 710 |
5580 |
b
|
100,6 |
99,5 |
100,9 |
|
punkty
gastronomiczne |
a
|
34 450 |
615 |
33 835 |
b
|
102,0 |
80,1 |
102,5 |
Siecią fast food mającą największą liczbę palcówek
jest McDonald`s. Obecnie w Polsce działa 206 restauracji. Jedną
piątą stanowią restauracje prowadzone na podstawie umów franchisingowych.
Druga pod względem liczby placówek jest sieć KFC (67 punktów)
oraz Pizza Hut (59 lokali). Trzecie miejsce na liście największych
fast foodów zajmuje Tele Pizza, do której należy prawie 90 lokali,
z czego 26 działa na zasadzie franchisingu. Kolejną lokatę zajmuje
sieć Sphinx, licząca 57 lokali gastronomicznych, w tym 37 restauracji.
Wszystkie te punkty prowadzone są przez niezależne podmioty gospodarcze
na zasadzie franchisingu.
Na tle krajów starej Unii Europejskiej
Polska ma najniższą gęstość sieci gastronomicznej. W 2003 roku
w Polsce na 10 tys. mieszkańców przypadało około 12 punktów gastronomicznych,
podczas gdy w Hiszpanii i w Belgii było ich 50, we Włoszech -
40, w Wielkiej Brytanii i Francji po 30, w Niemczech - 25, w Holandii
- 20.

Porównując z innymi krajami liczbę wizyt konsumentów
w restauracjach i barach, w Polsce spożywanie posiłków poza domem
deklaruje około 40% populacji, podczas gdy w Czechach z usług
gastronomicznych korzysta aż 76%.
Zróżnicowana jest też struktura częstotliwości odwiedzania punktów
gastronomicznych. Raz w tygodniu posiłki poza domem je 4% Polaków,
4% Węgrów oraz 11% Czechów, natomiast raz lub kilka razy w miesiącu
robi to 13% mieszkańców Polski, 14% Węgier i aż 25% Czech.

W polskiej gastronomii aktualnie dominuje sektor
prywatny. Obejmuje on 86,4 tys. placówek gastronomicznych (czyli
96,7%), w tym 98,2% to restauracje, 98,8% bary, 76,5% stołówki
i 98,2% punkty gastronomiczne. Zaledwie 3,3% ogółu placówek należy
do sektora publicznego.
Przychody z działalności gastronomicznej wyrażone
w cenach bieżących wyniosły w Polsce w 2003 r. ok. 16,3 mld zł.
W kwocie tej z produkcji gastronomicznej pochodziło - 52,8%, z
przychodów ze sprzedaży towarów handlowych - 43,0%, z pozostałej
działalności - 4,2%. Przychody gastronomiczne ogółem - w porównaniu
z rokiem poprzednim - zmniejszyły się o ok. 0,4 mld zł (2,1%).
| Wyszczególnienie
a-2003
b-2002=100
|
Ogółem |
Sektor |
| publiczny |
prywatny |
w mln zł |
Przychody ogółem |
a |
16 253,2
|
670,3
|
15 582,9
|
|
b |
97,9 |
98,5 |
97,9 |
Ze sprzedaży towarów |
a |
6 997,0 |
148,8 |
6 848,2 |
b |
97,2 |
90,8 |
97,4 |
W tym ze sprzedaży napojów
alkoholowych i wyrobów tytoniowych |
a |
5 584,4 |
86,1 |
4 498,3 |
b |
102,8 |
100,7 |
102,8 |
Z produkcji gastronomicznej |
a |
8 576,0 |
483,4 |
8 092,6 |
b |
99,3 |
102,7 |
99,1
|
Z pozostałej działalności |
a |
680,2 |
38,1 |
642,1 |
b |
88,1 |
81,9 |
88,4 |
* www.stat.gov.pl
- 25.09.2004.
** www.gfk.com.pl
- 25.09.2004.